مىباشد [ هاو ] . به علاوه مدّر است و براى معده و طحال نافع مىباشد [ ايشى دويا ] . 30 گرم برگ خشك پنيرك در يك ليتر آب مىجوشانند و به عنوان نرم‌كننده و مسكّن مىخورند . حكماى طب سنتى در اغلب مدارك و اسناد ، پنيرك و خطمى را فروعى از يك نبات مىدانند مثلا در بعضى اسناد آمده است كه خبّازى دو نوع دارد ؛ نوع كبير و نوع صغير . نوع كبير آن را خطمى مىنامند و نوع صغير را پنيرك يا خبّازى گويند . و براى پنيرك نيز دو قسمت قايل‌اند پنيرك كبير و پنيرك صغير كه هر دو گونه فوقا شرح داده شده است . از نظر طبيعت پنيرك طبق رأى حكماى طب سنتى كمى سرد و تر است و عده‌اى آن را معتدل مىدانند و در مورد خواص آن معتقدند كه پنيرك اعتدال‌دهنده و مليّن است . اخلاط غليظه را رقيق و اخلاط خيلى رقيق را معتدل مىنمايد . انسداد مجارى كبد را باز مىكند و موجب ازدياد ترشح ادرار و شير مىشود . ضماد ساييدهء برگ آن براى شكستگى اعضا و تحليل ورمهاى گرم و گزيدن زنبور مفيد است . اگر با روغن زيتون مخلوط و تهيه شود براى سوختگى آتش و باد سرخ و گزيدن عقرب نافع است . خوردن دم‌كردهء شاخه و برگ آن با شكر براى سرفه و رفع خشونت صدا كه ناشى از حرارت و خشكى باشد و همچنين براى يرقان ، زخم معده ، شكم‌روش و سوزش مجراى ادرار مفيد است . ضمادى كه از ريشه و برگ آن تهيه شود براى درد پشت مفيد است . نشستن در آب دم‌كردهء برگ آن براى نرم كردن ورمهاى مقعد و استحكام عضلات رحم نافع است . تخم پنيرك سرد و تر است و داراى لعاب زيادى است و براى سرفه‌هاى گرم و خشك ، گرفتگى آواز ، تقويت روده‌ها ، لينت شكم ، زخم كليه و مثانه و رفع سوزش داروهاى گرم و ضماد تخم و برگ آن براى گزيدن زنبور مفيد است . تنقيهء آن براى رفع سوزش روده‌ها ، رحم و مقعد و ضماد تخم آن با جو پوست گرفته براى ورمهاى گرم و دردناك سفت نافع است . تخم آن براى معده‌هاى ضعيف مضرّ است براى رفع عوارض تخم آن بايد از ربّ ميوه يا كمپوت ميوه استفاده كرد . مقدار خوراك از تخم آن تا 20 گرم است . خوردن دم‌كردهء گل پنيرك براى زخم كليه و مثانه نافع است و اگر از سرشاخه‌هاى گلدار آن استفاده شود براى درد روده و مثانه مفيد است . دم‌كردهء گل پنيرك : 10 گرم گل پنيرك را در 1 ليتر آب جوش دم كرده و صاف نمايند و به عنوان نرم‌كنندهء سينه و ساير خواص آن بتدريج فنجان فنجان